چاپ کردن این صفحه

آشنايي عمومي با سيستم انژكتوري

این مورد را ارزیابی کنید
(0 رای‌ها)
نوشته شده توسط  | منتشرشده در: مجموعه ۲

خودروهای انژکتوری اساساً دارای سه مجموعه  به نامهاي حسگرها SENSORs)) ، عملگرها (ACTUATORs) و واحد کنترل الکترونیک (ECU) هستند . درواقع سنسورها می توانند به مثابه اندام حسی انسان مانند چشم و گوش و... باشند که با ارسال پیغام به مغز (واحد کنترل)وضعیت موجود را گزارش می کنند

آشنايي عمومي با سيستم انژكتوري

خودروهای انژکتوری اساساً دارای سه مجموعه  به نامهاي حسگرها SENSORs)) ، عملگرها (ACTUATORs) و واحد کنترل الکترونیک (ECU) هستند . درواقع سنسورها می توانند به مثابه اندام حسی انسان مانند چشم و گوش و... باشند که با ارسال پیغام به مغز (واحد کنترل)وضعیت موجود را گزارش می کنند . این واحد نیز با تجزیه وپردازش اطلاعات به اندام حرکتی مانند دست و پا(که همتای آنها در خودرو، عملگرها هستند)فرمانهای لازم را داده و بدین ترتیب مدیریت سیستم را بر عهده دارد.

 خودروهای انژکتوری به علت کنترل الکترونیکی اعمال شده روی سیستم سوخت رسانی ومتعاقب آن عکس العمل سریعتر اجزاء، دارای  راندمان و شتاب بالاتري می باشند. حذف قطعاتی مانند کاربراتور و استفاده ازواحد کنترل الکترونیکی ، انژکتور، ریل سوخت و... با عمر مفید بیشتر،کارآیی بالاتر و همچنین سهولت عیب یابی و تعویض قطعات در صورت لزوم از دیگر مزایای سیستم انژکتوری می‌باشد.

·         مزایای استفاده از سیستم سوخت رسانی جانسون کنترلز

کیت جانسون کنترلز که از مدلهای S2000 ساژم فرانسه می باشد از سیستم DLI (Distributor –Less Ignition) بهره جسته وبا حذف دلکو و استفاده ازکویلدوبل جرقه را به صورت مستقیم ازکویل و بطورهمزمان در سیلندرهای قرینه(1و4)(2و3)اعمال میکند.از مزایای دیگر این کیت استفاده از سنسور ضربه ودر نتیجه کاهش صدمات ناشی از پدیده ضربه در موتور و ذوب شدن پیستون است. همچنین عدم نیاز به استفاده از سیستم EGR ، استفاده از سوئیچ ثقلی، استفاده از چراغ MIL، استفاده از کاتالیست کانورتر،کاهش آلایندگی هوا و... از مزایای این کیت محسوب می گردد.

·         معرفی سیستم

الف: واحد کنترل الکترونیک ECU(Electronic Control Unit)

این واحد بادریافت سیگنالهای مورد نیاز خود از 8 سنسور وپس از تبدیل آنها به مقادیر عددی وپردازش اطلاعات،فرمانهای لازم را به 8 عملگر تحت کنترل خودارسال می کند.این واحد دارای دونوع حافظه موقت ودائم است بطوریکه حافظه دائم محل قرار گیری جداول عملکردی موتور است ­و با برداشتن سر باطری از بین نمی رود. شایان ذکر است که حافظه موقت که فضایی برای دریافت اطلاعات ارسالی از سنسورها و پردازش آنها می باشد با برداشتن سر باطری از بین خواهد رفت .

 

پارامترهای ورودی به ECUازطریق سنسورهای مربوطه به شرح زیر است:


·                 دور موتور                                                      

·                 فشار هوای منیفولد ورودی                                             

·                 دمای هوای ورودی                                        

·                 وضعیت دریچه گاز                                                        

·                 دمای مایع خنک کننده موتور                                               

·                 سرعت خودرو

·                         موقعیت میل سوپاپ

·                         میزان نسبت هوا به سوخت

·                         میزان کوبش در محفظه احتراق موتور

·                         عملکرد سیستم تهویه(کولر و بخاری)

·                         ولتاژ باطری         


واحد کنترل الکترونیکی از پارامترهای ورودی خودجهت کنترل مقادیر زیر استفاده میکند:

·                         میزان و زمان پاشش سوخت

·                         تایمینگ جرقه(زمان جرقه و زاویه داول)

·                         دور آرام موتور

·                         عملکرد پمپ بنزین

·                         عملکرد شیر برقی کنیستر

·                         قطع تزریق سوخت در زمان لازم

·                         سیستم عیب یابی

همچنین از اطلاعات ارسالی به ECU برای نمایش دور موتور ،دمای سیستم خنک کننده و سرعت خودرو  نیزاستفاده می شود.

 

 

 

 

 درنمودارشماتیک ذيل پارامترهای ورودی و خروجی ECU نشان داده شده است.

Ž سنسورها (SENSORSژ):

در این سیستم 8 سنسور وظیفه  ارسال گزارش از وضعیت عملکرد موتور وشرایط موجود به ECU  را برعهده دارند که به شرح ذیل می باشند:

 

 

1.سنسور دور موتور و موقعیت میل لنگ:

این سنسور بر روی پوسته کلاج نصب گردیده و اطلاعات مربوط به میزان دور موتور و نقطه مرگ بالا (TDC)درسیلندرهای1و4 را به ECU گزارش می کند.

 

سنسور دور موتور

 

فلایویل که با میل لنگ ونهایتاً موتورهم دور است با عبور دادن دندانه های خوداز مقابل سنسور، ولتاژی را درآن القاء میکندکه با ارسال این ولتاژبهECU میزان دور موتور محاسبه می‌گردد. عبور نقطه ای ازفلایویل از مقابل سنسورکه درآن جای یک دندانه خالی است باعث عدم القاءولتاژ می شود. این نقطه ، نقطه مرگ بالای سیلندر 1و4 خواهد بود. خرابی یا عدم عملکرد این سنسور منجر به عدم روشن شدن موتور می گردد.

 

 

2.سنسور موقعیت میل سوپاپ:

وظیفه این سنسور تعیین موقعیت TDC  سیلندر 1 و تفکیک آن از موقعیت اندازه گیری شده توسط سنسور دور موتور است. این کار از طریق تشخیص شیار ایجاد شده روی میل بادامک انجام می گیرد.محل قرار گیری این سنسور بر روی میل سوپاپ میباشد.

 

 

 

 

سنسور موقعیت میل سوپاپ

 

 

 

3.سنسور فشار منیفولد و دمای هوای ورودی:(MAP&ATS)

           فشار((atm

          مقاومت(اهم)

         دما(سانتیگراد)

           مقاومت(اهم)

3/0

21/1

10

3791

4/0

61/1

15

3074

5/0

02/2

20

2510

6/0

48/2

25

2062

7/0

83/2

30

1715

8/0

23/3

35

1431

9/0

64/3

40

1199

1

04/4

45

1008

 

سنسور فشار و دماي هواي ورودي

 

این سنسور اطلاعات مربوط به دمای هوای ورودی و فشار داخل منیفولد را بطور پیوسته به ECU گزارش می کند. دمای هوا از طریق یک مقاومت NTC (با افزایش دما مقاومت آن کاهش می یابد) و فشار هوا نیز از طریق یک سنسور پیزوالکتریک که با اعمال فشارهای مختلف ، ولتاژهای مختلفی صادر می کند مورد محاسبه قرار می‌گیرد. خرابی یا عدم عملکرد هر کدام از سنسورهای فوق منجر به نامنظم کار کردن موتور می‌گردد.                                                

 

 

 

 

 

سنسور دماي آب

 

 

مقاومت اهم

دما

3820

10

2509

20

2051

25

1686

30

1157

40

810

50

 

 

 

4.سنسور دمای مایع خنک کننده (CTS):

این سنسور دمای مایع خنک کننده را اندازه گیری کرده و اطلاعات مربوطه را به ECU گزارش می کند. این سنسور نیز از نوع مقاومتی NTC  میباشد.تجربه نشان داده است که اگر دمای گزارش شده 40- درجه سانتیگراد  باشد ارتباط سنسور با ECU قطع شده است.

 

 

 

5.سنسور سرعت خودرو(VSS):

این سنسور بر روی دنده کیلومتر شمار گیربکس نصب گردیده و سیگنالی متناسب با سرعت شفت خروجی تولید می نماید.

 

6.سنسور اکسیژن(O2 SENSOR):

Text Box: سنسور سرعت خودرواین سنسور در مسیر گازهای خروجی اگزوز و روی منیفولد مابین موتور و مبدل کاتالیستی نصب می شود.غلظت مخلوط سوخت وهوا از طریق محاسبه میزان اکسیژن موجود در دود محاسبه شده و به ECU گزارش می گردد.این داده ها بوسیله ولتاژی بین 0-1 ولت به ECU ارسال می گردد که هر چه ولتاژ ارسالی بالاتر باشد ، مخلوط غلیظ تر است.                                                                                      

 

 

 

سنسور اكسيژن

 

7.سنسور ضربه( KNOCK SENSOR):

این سنسور اطلاعات مربوط به ناک (ضربه) در موتور را به ECU گزارش می‌کند . ضربه پدیده ای است ارتعاشی ناشی از احتراق زود هنگام سوخت در سیلندر(آوانس بیش از حد ). اگر ارتعاش بیش از kz12 به ECU گزارش شود جرقه ریتارد خواهد شد.

 

سنسور ضربه

 

 

8.سنسور موقعیت دریچه گاز(TPS ):

این سنسور که روی دریچه گاز(Throttle Body ) نصب میشود یک پتانسیومتر جهت تشخیص لحظه ای موقعیت دریچه گاز و ارسال  آن به ECU میباشد.واحدکنترل از این طریق وضعیت های دورآرام ، تمام بار یا شتابگیری یا کاهش سرعت را تفکیک مینماید.ولتاز ارسالی این سنسور بین 5/0- 5 ولت تغییر می کند.

                                                                                                                                                                                                      

 

 

سنسور موقعيت دريچه گاز

 

 

 

 

Ž عملگرها(ACTUATORS) :

در این سیستم 8 عملگر وجودداردکه تحت فرمان مستقیم ECU فعال می شوند.این عملگرها عبارتنداز :

1.انژکتورها (INJECTORS) :

 سیستم سوخت رسانی بکاررفته در این موتور از نوع MPFI یا پاشش چند نقطه ای می باشد.در این سیستم به ازاء هر سیلندر یک انژکتوروجود دارد.انژکتورها وظیفه تزریق سوخت در داخل پورت ورودی سیلندر رابر عهده دارند و مابین ریل سوخت و منیفولد هوای ورودی قرار می گیرند که توسط اورینگهای دو طرف خود آببندی شده و با یک بست به ریل سوخت چسبیده اند.از رله دوبل دائماً برق 12 ولت به پایه شماره 2 انژکتورها می رود و ECU با ارسال پالس منفی به پایه دیگر هر انژکتور در لحظه مشخص، زمان باز بودن دهانه انژکتور ها را کنترل می‌کند.

2. موتور پله ای (STEPPER MOTOR) :

دریچه گاز علاوه بر مسیر هوای ورودی از طریق دریچه پروانه ای ، دارای یک مسیر هوای اضافی است که هوا از این مسیر   by passمی شود.این مسیر توسط موتور پله ای برقرار می‌گردد که تحت کنترل مستقیم ECU است. این موتور 4 وظیفه دارد:

1.تامین هوای مورد نیاز در وضعیت استارت سرد (حالت ساسات)

2.تنظیم دور آرام موتور در زمان اعمال بار اضافی (over load) به موتور (کولر و بخاری و...)

3.تنظیم نسبت سوخت و هوا در دور آرام

4. جلوگیری از بسته شدن سریع مسیر هوا ، زمانی که در سرعتهای بالا راننده بطور ناگهانی پا را از روی پدال گاز بر دارد.

موتور پله ای پالسهای 12 ولتی دریافتی از ECU راتوسط میدانهای مغناطیسی خود به حرکت خطی تبدیل کرده تا جریان هوای اضافی تنظیم گردد. این موتور دارای 200 مرحله جابجایی است که در هر مرحله 04/0 میلی متر حرکت طولی اتفاق می افتد.خرابی یا عدم عملکرد موتور پله ای از دلایل تنظیم نشدن موتور در دور آرام است.  

3.رله دوبل (DOUBLE RELAY) :

این رله وظیفه تغذیه جریان سیستم الکتریکی در شرایط مختلف عملکرد خودرو(سوییچ باز، سوییچ بسته ، روشن بودن موتور) را بر عهده دارد.این رله توسط یک کانکتور 15 راهه به دسته سیم متصل شده و دارای 3 مرحله عملکرد میباشد.

 

- سوییچ بسته: در این حالت یک ولتاژ 12 ولت از پایه 10 رله به ECU با هدف نگهداری اطلاعات موجود در حافظه ارسال می گردد.

- سوییچ باز:در این حالت رله به مدت 2 الی 3 ثانیه پمپ بنزین را فعال می‌کند تا در لحظه استارت ، فشار سوخت در موضع  ریل سوخت به اندازه کافی باشد.

- موتور روشن: در این حالت رله برای کلیه اجزاء وابسته به خود بطور پیوسته برق ارسال می‌کند. خرابی رله منجر به عدم روشن شدن موتور می گردد.

 

4.شیر برقی کنیستر(canister purge valve) :

از طریق این شیر که توسط ECU کنترل می گردد،مسیر بازیافت بخارات بنزین جذب شده از داخل باک فراهم می گردد.بدین ترتیب در زمان باز شدن این شیر، بخارات بنزین موجود در کنیستر از طریق مسیر هوای ورودی به موتور وارد موتور شده و در داخل سیلندر مصرف شود.

 

    5.لامپ عیب یابMIL)( :

این لامپ که در داخل اتاق نصب گردیده هنگام بروز اشکال در سیستم سوخت رسانی ، توسط واحد کنترل الکترونیکECU  روشن شده و راننده را متوجه عیب در این سیستم می کند.

در تصوير ذيل چگونگي ارتباط بين سنسورها و عملگرها باECU  نمايش داده شده است.

 

سیستم سوخت رسانی:

این سیستم متشکل از انژکتورها، پمپ بنزین ،  رگولاتور فشار، فیلتر بنزین ،  ریل سوخت و شیلنگ های سوخت رسانی می باشد.

 

پمپ بنزین

 

1.پمپ بنزین   :(FUELPUMP)اینپمپفشاری معادل bar 5  تولید می کند.که بیشتر از فشار مورد نیاز سیستم می باشد. علت این امر جلوگیری از افت فشار بنزین در لحظه افزایش ناگهانی مصرف است. مسیر خروجی پمپ دارای یک سوپاپ یکطرفه است تا در زمان خاموش بودن موتور ، فشار ریل سوخت افت نکند.پمپ بنزین در بنزین داخل باک شناور است واین امر ضمن کاهش سر و صدای پمپ ، موجب جلوگیری از تشکیل حباب هوا نیز می گردد.

ولتاژ تغذیه پمپ بنزین از رله دوبل و به واسطه سوییچ اینرسی تأمین میگردد. این رله در زمان خاموش بودن موتور ودر آغاز باز شدن سوئیچ به مدت 2الی 3 ثانیه و در زمان روشن بودن موتور دائماً پمپ بنزین را فعال می کند. سوخت ارسالی از پمپ بنزین از طریق شیلنگهای لاستیکی و  لوله های فولادی سوخت رسانی تا فیلتر بنزین هدایت می شود.

 

2. فیلتر بنزین : با گذر سوخت از این فیلتر ذرات بزرگتر از 8 تا 10 میکرون از سوخت جدا شده تا باعث آسیب به انژکتورها نشوند.این فیلترکه در سمت چپ موتور و زیر بوستر قرار دارد ، هر20000 کیلومتر باید تعویض گردد. این فیلتر به هیچ عنوان نباید روغنکاری شود. سوخت پس از خروج از فیلتر توسط یک شیلنگ لاستیکی به ریل سوخت متصل میگردد.

 

              

 

 

3. ریل سوخت : در مرکز موتور قرار دارد و4 عدد انژکتور، رگولاتورفشار سوخت و سرشیلنگهای ورود وخروج سوخت روی آن نصب می گردد. این ریل بر روی منیفولد هوا قرار گرفته و سوخت با فشار بالا در آن جریان دارد که به محض فعال شدن انژکتورها،به صورت پودر به داخل پورت ورودی سیلندر پاشیده می شود.رگولاتور فشار که وظیفه ثابت نگه داشتن نسبت فشار سوخت موجود در ریل سوخت به فشار هوای داخل منیفولد را بر عهده دارد ، در انتهای ریل سوخت بسته می شود و فشار فوق الذکر را بین bar (5/3- 8/2 ) نگاه میدارد. بنابراین دائماً سوخت با فشار ثابت پشت انژکتور ها جریان دارد و در شرایط و دورهای مختلف ،  موتور با افت فشار سوخت مواجه نخواهد شد..

4.انژکتورها : این قطعات با دریافت سیگنالهای منفی از ECU فعال می شوند و بواسطه آن سوراخهای ریز دهانه انژکتور جهت پاشش سوخت باز می شود.

5. سوئیچ اینرسی : این قطعه بر روی قسمتی از خودرو که دارای کمترین ارتعاش است قرار دارد و در تصادفات شدید ،  فعالیت پمپ بنزین و دیگر عملگرها را قطع کرده تا از آتش سوزی احتمالی جلوگیری شود. در چنین حالتی جهت روشن شدن مجدد خودرو لازم است سطح لاستیکی فوقانی سوئیچ را فشار دهیم.

           
   
 

رگولاتور فشار سوخت

 
 
   

سوئیچ اینرسی

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سیستم هوا رسانی :

این سیستم وظیفه تأمین و تنظیم هوای ورودی  به سیلندرها را بر اساس نیاز موتور در شرایط مختلف عملکرد آن بر عهده دارد. در این سیستم هوا پس از عبور از فیلتر از طریق مجموعه هواکش وارد دریچه گاز گردد.

 

1.دریچه گاز: (THROTTLE BODY)

این مجموعه متشکل از یک دریچه پروانه ای، موتور پله ای و سنسور دریچه گاز می باشد. میزان گشودگی دریچه گاز که  با میزان فشردگی پدال گاز توسط راننده ارتباط مستقیمی دارد توسط سنسور دریچه گاز (TPS) محاسبه و به ECU گزارش می گردد.این سنسور یک پتانسیومتر است که بر اساس زاویه دریچه پروانه ای تغییر مقاومت میدهد. یک مسیر اضافی نیز برای ورود هوا وجود دارد که بواسطه عملگری به نام موتور پله ای تحت کنترل ECU  قرار می‌گیرد.قطعات فوق به تفکیک دربخشهاي قبلي مورد بررسي قرار گرفته است .

2.سنسور فشار و دمای هوای ورودی(MAP & ATS) :

فشار و دمای هوای ورودی به موتور از پارامترهای مورد استفاده ECU می باشد که باید پس از عبور هوا از دریچه گاز مورد محاسبه قرار گیرد.به همین منظور سنسور فشار و دمای هوا  بر روی مجموعه مانیفولد هوای ورودی نصب گردیده تا پارامترهای فوق الذکر را مورد بررسی قرار دهد. این سنسور متشکل از یک مقاومت NTC  و یک پیزو الکتریک  می باشد.

3. مجموعه مانیفولد هوای ورودی  :

این مجموعه متشکل از مانیفولد هوا ،مخزن آرامش ، ریل سوخت ، انژکتورها ، دریچه گاز ، سنسور فشار و دمای هوای ورودی و سرشلنگهای مربوط به بوستر ترمز ، شیر برقی کنیستر و سنسور دمای آب است.

 

 

 

 

سیستم جرقه زنی :

دراین سیستم با حذف دلکو واستفاده از یک کویل دوبل ، جرقه به طور همزمان در سیلندرهای قرینه(1و4) (2و3) اعمال می شود. سیلندرهای قرینه در یک لحظه دارای موقعیت مشابه مکانی پیستون و اختلاف فاز 360 درجه می باشند. در این سیستم اعمال جرقه در ابتدای کورس انفجار یک سیلندر(البته بدون احتساب زاویه آوانس یا ریتارد) ،  مصادف با اعمال جرقه در انتهای کورس تخلیه و ابتدای کورس مکش سیلندر قرینه می‌باشد.  بنابراین جرقه در یک سیلندر باعث انفجار شده اما در سیلندر دیگر به علت باز بودن سوپاپ دود و هوا ( وضعیت قیچی ) و همچنین عدم وجود مخلوط سوخت و هوا ، جرقه خنثی محسوب می‌شود. هر چند در صورت وجود سوخت محترق نشده در دود خروجی (به جهت احتراق ناقص) ، این جرقه می تواند باعث سوختن آن و نهایتاً  کاهش آلایندگی خودرو شود.                                                                   

 

كويل دوبل

 

ولتاژ خروجی از هر پایه بوسیله وایرهای مقاوم به پارازیت به شمعهایی که شماره هرکدام در شکل آمده است ارسال می شود..

کانکتور متصل به کویل دوبل جهت تأمین برق مستقیم مجموعه در مواقع اضطراری استفاده می شود.

جدول ذیل مراحل چهارگانه را در یک موتور 4 سیلندر با ترتیب انفجار 2-4-3-1  با توجه به زاویه دوران میل لنگ نشان می دهد.

 

 

                   
 

0þ

 
 

180þ

 
 

360þ

 
 

540þ

 
 

720þ

 
 

 

تخلیه

انفجار

تراکم

مکش

سیلندر 1

انفجار

تراکم

مکش

تخلیه

سیلندر 3

تراکم

مکش

تخلیه

انفجار

سیلندر 4

مکش

تخلیه

انفجار

تراکم

سیلندر 2

 

 

 

 

 

 

نوع شمعهای مورد استفاده در این سیستم به لحاظ عملکرد موتور و میزان آلایندگی بسیار مؤثر است . مشخصات این شمعها به شرح ذیل می باشد :

عنوان

مشخصات

نوع شمع

(RFN52LZ) EYQUEM-مقاومت دار

اندازه فیلر

9/0 میلی متر

ولتاژ مورد نیاز

کمتر از 25 کیلو ولت

استحکام عایق

بیشتر از 30 کیلو ولت

طول عمر

60000 کیلومتر

مقاومت شمع

3-9 کیلو اهم

گشتاور مورد نیاز سفت کردن شمع در سیلندرهای آلومینیمی

2-3 کیلوگرم متر

 

                     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ارای سه مجموعه  به نامهاي حسگرها SENSORs)) ، عملگرها (ACTUATORs) و واحد کنترل الکترونیک (ECU) هستند . درواقع سنسورها می توانند به مثابه اندام حسی انسان مانند چشم و گوش و... باشند که با ارسال پیغام به مغز (واحد کنترل)وضعیت موجود را گزارش می کنند . این واحد نیز با تجزیه وپردازش اطلاعات به اندام حرکتی مانند دست و پا(که همتای آنها در خودرو، عملگرها هستند)فرمانهای لازم را داده و بدین ترتیب مدیریت سیستم را بر عهده دارد.

 خودروهای انژکتوری به علت کنترل الکترونیکی اعمال شده روی سیستم سوخت رسانی ومتعاقب آن عکس العمل سریعتر اجزاء، دارای  راندمان و شتاب بالاتري می باشند. حذف قطعاتی مانند کاربراتور و استفاده ازواحد کنترل الکترونیکی ، انژکتور، ریل سوخت و... با عمر مفید بیشتر،کارآیی بالاتر و همچنین سهولت عیب یابی و تعویض قطعات در صورت لزوم از دیگر مزایای سیستم انژکتوری می‌باشد.

·         مزایای استفاده از سیستم سوخت رسانی جانسون کنترلز

کیت جانسون کنترلز که از مدلهای S2000 ساژم فرانسه می باشد از سیستم DLI (Distributor –Less Ignition) بهره جسته وبا حذف دلکو و استفاده ازکویلدوبل جرقه را به صورت مستقیم ازکویل و بطورهمزمان در سیلندرهای قرینه(1و4)(2و3)اعمال میکند.از مزایای دیگر این کیت استفاده از سنسور ضربه ودر نتیجه کاهش صدمات ناشی از پدیده ضربه در موتور و ذوب شدن پیستون است. همچنین عدم نیاز به استفاده از سیستم EGR ، استفاده از سوئیچ ثقلی، استفاده از چراغ MIL، استفاده از کاتالیست کانورتر،کاهش آلایندگی هوا و... از مزایای این کیت محسوب می گردد.

·         معرفی سیستم

الف: واحد کنترل الکترونیک ECU(Electronic Control Unit)

این واحد بادریافت سیگنالهای مورد نیاز خود از 8 سنسور وپس از تبدیل آنها به مقادیر عددی وپردازش اطلاعات،فرمانهای لازم را به 8 عملگر تحت کنترل خودارسال می کند.این واحد دارای دونوع حافظه موقت ودائم است بطوریکه حافظه دائم محل قرار گیری جداول عملکردی موتور است ­و با برداشتن سر باطری از بین نمی رود. شایان ذکر است که حافظه موقت که فضایی برای دریافت اطلاعات ارسالی از سنسورها و پردازش آنها می باشد با برداشتن سر باطری از بین خواهد رفت .

 

پارامترهای ورودی به ECUازطریق سنسورهای مربوطه به شرح زیر است:


·                 دور موتور                                                      

·                 فشار هوای منیفولد ورودی                                             

·                 دمای هوای ورودی                                        

·                 وضعیت دریچه گاز                                                        

·                 دمای مایع خنک کننده موتور                                               

·                 سرعت خودرو

·                         موقعیت میل سوپاپ

·                         میزان نسبت هوا به سوخت

·                         میزان کوبش در محفظه احتراق موتور

·                         عملکرد سیستم تهویه(کولر و بخاری)

·                         ولتاژ باطری         


واحد کنترل الکترونیکی از پارامترهای ورودی خودجهت کنترل مقادیر زیر استفاده میکند:

·                         میزان و زمان پاشش سوخت

·                         تایمینگ جرقه(زمان جرقه و زاویه داول)

·                         دور آرام موتور

·                         عملکرد پمپ بنزین

·                         عملکرد شیر برقی کنیستر

·                         قطع تزریق سوخت در زمان لازم

·                         سیستم عیب یابی

همچنین از اطلاعات ارسالی به ECU برای نمایش دور موتور ،دمای سیستم خنک کننده و سرعت خودرو  نیزاستفاده می شود.

 

 

 

 

 درنمودارشماتیک ذيل پارامترهای ورودی و خروجی ECU نشان داده شده است.

Ž سنسورها (SENSORSژ):

در این سیستم 8 سنسور وظیفه  ارسال گزارش از وضعیت عملکرد موتور وشرایط موجود به ECU  را برعهده دارند که به شرح ذیل می باشند:

 

 

1.سنسور دور موتور و موقعیت میل لنگ:

این سنسور بر روی پوسته کلاج نصب گردیده و اطلاعات مربوط به میزان دور موتور و نقطه مرگ بالا (TDC)درسیلندرهای1و4 را به ECU گزارش می کند.

 

سنسور دور موتور

 

فلایویل که با میل لنگ ونهایتاً موتورهم دور است با عبور دادن دندانه های خوداز مقابل سنسور، ولتاژی را درآن القاء میکندکه با ارسال این ولتاژبهECU میزان دور موتور محاسبه می‌گردد. عبور نقطه ای ازفلایویل از مقابل سنسورکه درآن جای یک دندانه خالی است باعث عدم القاءولتاژ می شود. این نقطه ، نقطه مرگ بالای سیلندر 1و4 خواهد بود. خرابی یا عدم عملکرد این سنسور منجر به عدم روشن شدن موتور می گردد.

 

 

2.سنسور موقعیت میل سوپاپ:

وظیفه این سنسور تعیین موقعیت TDC  سیلندر 1 و تفکیک آن از موقعیت اندازه گیری شده توسط سنسور دور موتور است. این کار از طریق تشخیص شیار ایجاد شده روی میل بادامک انجام می گیرد.محل قرار گیری این سنسور بر روی میل سوپاپ میباشد.

 

 

 

 

سنسور موقعیت میل سوپاپ

 

 

 

3.سنسور فشار منیفولد و دمای هوای ورودی:(MAP&ATS)

           فشار((atm

          مقاومت(اهم)

         دما(سانتیگراد)

           مقاومت(اهم)

3/0

21/1

10

3791

4/0

61/1

15

3074

5/0

02/2

20

2510

6/0

48/2

25

2062

7/0

83/2

30

1715

8/0

23/3

35

1431

9/0

64/3

40

1199

1

04/4

45

1008

 

سنسور فشار و دماي هواي ورودي

 

این سنسور اطلاعات مربوط به دمای هوای ورودی و فشار داخل منیفولد را بطور پیوسته به ECU گزارش می کند. دمای هوا از طریق یک مقاومت NTC (با افزایش دما مقاومت آن کاهش می یابد) و فشار هوا نیز از طریق یک سنسور پیزوالکتریک که با اعمال فشارهای مختلف ، ولتاژهای مختلفی صادر می کند مورد محاسبه قرار می‌گیرد. خرابی یا عدم عملکرد هر کدام از سنسورهای فوق منجر به نامنظم کار کردن موتور می‌گردد.                                                

 

 

 

 

 

سنسور دماي آب

 

 

مقاومت اهم

دما

3820

10

2509

20

2051

25

1686

30

1157

40

810

50

 

 

 

4.سنسور دمای مایع خنک کننده (CTS):

این سنسور دمای مایع خنک کننده را اندازه گیری کرده و اطلاعات مربوطه را به ECU گزارش می کند. این سنسور نیز از نوع مقاومتی NTC  میباشد.تجربه نشان داده است که اگر دمای گزارش شده 40- درجه سانتیگراد  باشد ارتباط سنسور با ECU قطع شده است.

 

 

 

5.سنسور سرعت خودرو(VSS):

این سنسور بر روی دنده کیلومتر شمار گیربکس نصب گردیده و سیگنالی متناسب با سرعت شفت خروجی تولید می نماید.

 

6.سنسور اکسیژن(O2 SENSOR):

Text Box: سنسور سرعت خودرواین سنسور در مسیر گازهای خروجی اگزوز و روی منیفولد مابین موتور و مبدل کاتالیستی نصب می شود.غلظت مخلوط سوخت وهوا از طریق محاسبه میزان اکسیژن موجود در دود محاسبه شده و به ECU گزارش می گردد.این داده ها بوسیله ولتاژی بین 0-1 ولت به ECU ارسال می گردد که هر چه ولتاژ ارسالی بالاتر باشد ، مخلوط غلیظ تر است.                                                                                      

 

 

 

سنسور اكسيژن

 

7.سنسور ضربه( KNOCK SENSOR):

این سنسور اطلاعات مربوط به ناک (ضربه) در موتور را به ECU گزارش می‌کند . ضربه پدیده ای است ارتعاشی ناشی از احتراق زود هنگام سوخت در سیلندر(آوانس بیش از حد ). اگر ارتعاش بیش از kz12 به ECU گزارش شود جرقه ریتارد خواهد شد.

 

سنسور ضربه

 

 

8.سنسور موقعیت دریچه گاز(TPS ):

این سنسور که روی دریچه گاز(Throttle Body ) نصب میشود یک پتانسیومتر جهت تشخیص لحظه ای موقعیت دریچه گاز و ارسال  آن به ECU میباشد.واحدکنترل از این طریق وضعیت های دورآرام ، تمام بار یا شتابگیری یا کاهش سرعت را تفکیک مینماید.ولتاز ارسالی این سنسور بین 5/0- 5 ولت تغییر می کند.

                                                                                                                                                                                                      

 

 

سنسور موقعيت دريچه گاز

 

 

 

 

Ž عملگرها(ACTUATORS) :

در این سیستم 8 عملگر وجودداردکه تحت فرمان مستقیم ECU فعال می شوند.این عملگرها عبارتنداز :

1.انژکتورها (INJECTORS) :

 سیستم سوخت رسانی بکاررفته در این موتور از نوع MPFI یا پاشش چند نقطه ای می باشد.در این سیستم به ازاء هر سیلندر یک انژکتوروجود دارد.انژکتورها وظیفه تزریق سوخت در داخل پورت ورودی سیلندر رابر عهده دارند و مابین ریل سوخت و منیفولد هوای ورودی قرار می گیرند که توسط اورینگهای دو طرف خود آببندی شده و با یک بست به ریل سوخت چسبیده اند.از رله دوبل دائماً برق 12 ولت به پایه شماره 2 انژکتورها می رود و ECU با ارسال پالس منفی به پایه دیگر هر انژکتور در لحظه مشخص، زمان باز بودن دهانه انژکتور ها را کنترل می‌کند.

2. موتور پله ای (STEPPER MOTOR) :

دریچه گاز علاوه بر مسیر هوای ورودی از طریق دریچه پروانه ای ، دارای یک مسیر هوای اضافی است که هوا از این مسیر   by passمی شود.این مسیر توسط موتور پله ای برقرار می‌گردد که تحت کنترل مستقیم ECU است. این موتور 4 وظیفه دارد:

1.تامین هوای مورد نیاز در وضعیت استارت سرد (حالت ساسات)

2.تنظیم دور آرام موتور در زمان اعمال بار اضافی (over load) به موتور (کولر و بخاری و...)

3.تنظیم نسبت سوخت و هوا در دور آرام

4. جلوگیری از بسته شدن سریع مسیر هوا ، زمانی که در سرعتهای بالا راننده بطور ناگهانی پا را از روی پدال گاز بر دارد.

موتور پله ای پالسهای 12 ولتی دریافتی از ECU راتوسط میدانهای مغناطیسی خود به حرکت خطی تبدیل کرده تا جریان هوای اضافی تنظیم گردد. این موتور دارای 200 مرحله جابجایی است که در هر مرحله 04/0 میلی متر حرکت طولی اتفاق می افتد.خرابی یا عدم عملکرد موتور پله ای از دلایل تنظیم نشدن موتور در دور آرام است.  

3.رله دوبل (DOUBLE RELAY) :

این رله وظیفه تغذیه جریان سیستم الکتریکی در شرایط مختلف عملکرد خودرو(سوییچ باز، سوییچ بسته ، روشن بودن موتور) را بر عهده دارد.این رله توسط یک کانکتور 15 راهه به دسته سیم متصل شده و دارای 3 مرحله عملکرد میباشد.

 

- سوییچ بسته: در این حالت یک ولتاژ 12 ولت از پایه 10 رله به ECU با هدف نگهداری اطلاعات موجود در حافظه ارسال می گردد.

- سوییچ باز:در این حالت رله به مدت 2 الی 3 ثانیه پمپ بنزین را فعال می‌کند تا در لحظه استارت ، فشار سوخت در موضع  ریل سوخت به اندازه کافی باشد.

- موتور روشن: در این حالت رله برای کلیه اجزاء وابسته به خود بطور پیوسته برق ارسال می‌کند. خرابی رله منجر به عدم روشن شدن موتور می گردد.

 

4.شیر برقی کنیستر(canister purge valve) :

از طریق این شیر که توسط ECU کنترل می گردد،مسیر بازیافت بخارات بنزین جذب شده از داخل باک فراهم می گردد.بدین ترتیب در زمان باز شدن این شیر، بخارات بنزین موجود در کنیستر از طریق مسیر هوای ورودی به موتور وارد موتور شده و در داخل سیلندر مصرف شود.

 

    5.لامپ عیب یابMIL)( :

این لامپ که در داخل اتاق نصب گردیده هنگام بروز اشکال در سیستم سوخت رسانی ، توسط واحد کنترل الکترونیکECU  روشن شده و راننده را متوجه عیب در این سیستم می کند.

در تصوير ذيل چگونگي ارتباط بين سنسورها و عملگرها باECU  نمايش داده شده است.

 

سیستم سوخت رسانی:

این سیستم متشکل از انژکتورها، پمپ بنزین ،  رگولاتور فشار، فیلتر بنزین ،  ریل سوخت و شیلنگ های سوخت رسانی می باشد.

 

پمپ بنزین

 

1.پمپ بنزین   :(FUELPUMP)اینپمپفشاری معادل bar 5  تولید می کند.که بیشتر از فشار مورد نیاز سیستم می باشد. علت این امر جلوگیری از افت فشار بنزین در لحظه افزایش ناگهانی مصرف است. مسیر خروجی پمپ دارای یک سوپاپ یکطرفه است تا در زمان خاموش بودن موتور ، فشار ریل سوخت افت نکند.پمپ بنزین در بنزین داخل باک شناور است واین امر ضمن کاهش سر و صدای پمپ ، موجب جلوگیری از تشکیل حباب هوا نیز می گردد.

ولتاژ تغذیه پمپ بنزین از رله دوبل و به واسطه سوییچ اینرسی تأمین میگردد. این رله در زمان خاموش بودن موتور ودر آغاز باز شدن سوئیچ به مدت 2الی 3 ثانیه و در زمان روشن بودن موتور دائماً پمپ بنزین را فعال می کند. سوخت ارسالی از پمپ بنزین از طریق شیلنگهای لاستیکی و  لوله های فولادی سوخت رسانی تا فیلتر بنزین هدایت می شود.

 

2. فیلتر بنزین : با گذر سوخت از این فیلتر ذرات بزرگتر از 8 تا 10 میکرون از سوخت جدا شده تا باعث آسیب به انژکتورها نشوند.این فیلترکه در سمت چپ موتور و زیر بوستر قرار دارد ، هر20000 کیلومتر باید تعویض گردد. این فیلتر به هیچ عنوان نباید روغنکاری شود. سوخت پس از خروج از فیلتر توسط یک شیلنگ لاستیکی به ریل سوخت متصل میگردد.

 

              

 

 

3. ریل سوخت : در مرکز موتور قرار دارد و4 عدد انژکتور، رگولاتورفشار سوخت و سرشیلنگهای ورود وخروج سوخت روی آن نصب می گردد. این ریل بر روی منیفولد هوا قرار گرفته و سوخت با فشار بالا در آن جریان دارد که به محض فعال شدن انژکتورها،به صورت پودر به داخل پورت ورودی سیلندر پاشیده می شود.رگولاتور فشار که وظیفه ثابت نگه داشتن نسبت فشار سوخت موجود در ریل سوخت به فشار هوای داخل منیفولد را بر عهده دارد ، در انتهای ریل سوخت بسته می شود و فشار فوق الذکر را بین bar (5/3- 8/2 ) نگاه میدارد. بنابراین دائماً سوخت با فشار ثابت پشت انژکتور ها جریان دارد و در شرایط و دورهای مختلف ،  موتور با افت فشار سوخت مواجه نخواهد شد..

4.انژکتورها : این قطعات با دریافت سیگنالهای منفی از ECU فعال می شوند و بواسطه آن سوراخهای ریز دهانه انژکتور جهت پاشش سوخت باز می شود.

5. سوئیچ اینرسی : این قطعه بر روی قسمتی از خودرو که دارای کمترین ارتعاش است قرار دارد و در تصادفات شدید ،  فعالیت پمپ بنزین و دیگر عملگرها را قطع کرده تا از آتش سوزی احتمالی جلوگیری شود. در چنین حالتی جهت روشن شدن مجدد خودرو لازم است سطح لاستیکی فوقانی سوئیچ را فشار دهیم.

           
   
 

رگولاتور فشار سوخت

 
 
   

سوئیچ اینرسی

 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

سیستم هوا رسانی :

این سیستم وظیفه تأمین و تنظیم هوای ورودی  به سیلندرها را بر اساس نیاز موتور در شرایط مختلف عملکرد آن بر عهده دارد. در این سیستم هوا پس از عبور از فیلتر از طریق مجموعه هواکش وارد دریچه گاز گردد.

 

1.دریچه گاز: (THROTTLE BODY)

این مجموعه متشکل از یک دریچه پروانه ای، موتور پله ای و سنسور دریچه گاز می باشد. میزان گشودگی دریچه گاز که  با میزان فشردگی پدال گاز توسط راننده ارتباط مستقیمی دارد توسط سنسور دریچه گاز (TPS) محاسبه و به ECU گزارش می گردد.این سنسور یک پتانسیومتر است که بر اساس زاویه دریچه پروانه ای تغییر مقاومت میدهد. یک مسیر اضافی نیز برای ورود هوا وجود دارد که بواسطه عملگری به نام موتور پله ای تحت کنترل ECU  قرار می‌گیرد.قطعات فوق به تفکیک دربخشهاي قبلي مورد بررسي قرار گرفته است .

2.سنسور فشار و دمای هوای ورودی(MAP & ATS) :

فشار و دمای هوای ورودی به موتور از پارامترهای مورد استفاده ECU می باشد که باید پس از عبور هوا از دریچه گاز مورد محاسبه قرار گیرد.به همین منظور سنسور فشار و دمای هوا  بر روی مجموعه مانیفولد هوای ورودی نصب گردیده تا پارامترهای فوق الذکر را مورد بررسی قرار دهد. این سنسور متشکل از یک مقاومت NTC  و یک پیزو الکتریک  می باشد.

3. مجموعه مانیفولد هوای ورودی  :

این مجموعه متشکل از مانیفولد هوا ،مخزن آرامش ، ریل سوخت ، انژکتورها ، دریچه گاز ، سنسور فشار و دمای هوای ورودی و سرشلنگهای مربوط به بوستر ترمز ، شیر برقی کنیستر و سنسور دمای آب است.

 

 

 

 

سیستم جرقه زنی :

دراین سیستم با حذف دلکو واستفاده از یک کویل دوبل ، جرقه به طور همزمان در سیلندرهای قرینه(1و4) (2و3) اعمال می شود. سیلندرهای قرینه در یک لحظه دارای موقعیت مشابه مکانی پیستون و اختلاف فاز 360 درجه می باشند. در این سیستم اعمال جرقه در ابتدای کورس انفجار یک سیلندر(البته بدون احتساب زاویه آوانس یا ریتارد) ،  مصادف با اعمال جرقه در انتهای کورس تخلیه و ابتدای کورس مکش سیلندر قرینه می‌باشد.  بنابراین جرقه در یک سیلندر باعث انفجار شده اما در سیلندر دیگر به علت باز بودن سوپاپ دود و هوا ( وضعیت قیچی ) و همچنین عدم وجود مخلوط سوخت و هوا ، جرقه خنثی محسوب می‌شود. هر چند در صورت وجود سوخت محترق نشده در دود خروجی (به جهت احتراق ناقص) ، این جرقه می تواند باعث سوختن آن و نهایتاً  کاهش آلایندگی خودرو شود.                                                                   

 

كويل دوبل

 

ولتاژ خروجی از هر پایه بوسیله وایرهای مقاوم به پارازیت به شمعهایی که شماره هرکدام در شکل آمده است ارسال می شود..

کانکتور متصل به کویل دوبل جهت تأمین برق مستقیم مجموعه در مواقع اضطراری استفاده می شود.

جدول ذیل مراحل چهارگانه را در یک موتور 4 سیلندر با ترتیب انفجار 2-4-3-1  با توجه به زاویه دوران میل لنگ نشان می دهد.

 

 

                   
 

0þ

 
 

180þ

 
 

360þ

 
 

540þ

 
 

720þ

 
 

 

تخلیه

انفجار

تراکم

مکش

سیلندر 1

انفجار

تراکم

مکش

تخلیه

سیلندر 3

تراکم

مکش

تخلیه

انفجار

سیلندر 4

مکش

تخلیه

انفجار

تراکم

سیلندر 2

 

 

 

 

 

 

نوع شمعهای مورد استفاده در این سیستم به لحاظ عملکرد موتور و میزان آلایندگی بسیار مؤثر است . مشخصات این شمعها به شرح ذیل می باشد :

عنوان

مشخصات

نوع شمع

(RFN52LZ) EYQUEM-مقاومت دار

اندازه فیلر

9/0 میلی متر

ولتاژ مورد نیاز

کمتر از 25 کیلو ولت

استحکام عایق

بیشتر از 30 کیلو ولت

طول عمر

60000 کیلومتر

مقاومت شمع

3-9 کیلو اهم

گشتاور مورد نیاز سفت کردن شمع در سیلندرهای آلومینیمی

2-3 کیلوگرم متر

 

                     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بازدید 4557 بار
آخرین ویرایش در سه شنبه, 27 مرداد 1394 ساعت 14:04
Madarsazan ayandeh

مدیر عامل و موسس

وبگاه: www.joomi.ir/

آخرین‌ها از Madarsazan ayandeh